Zaburzenia owulacji

Zaburzenia owulacji (jajeczkowania) sÄ… jednÄ… z najczÄ™stszych przyczyn niepÅ‚odnoÅ›ci u kobiet, spotykanych w 30-40 proc. przypadków. Najczęściej towarzyszÄ… im nieregularne miesiÄ…czki, spotykane sÄ… też regularne cykle miesiÄ…czkowe bez owulacji (gdy dochodzi do luteinizacji niepÄ™kniÄ™tego pÄ™cherzyka dominujÄ…cego).

Faza owulacyjna u zdrowej kobiety trwa zwykle około 36 godzin. Za proces prowadzący do owulacji odpowiadają trzy hormony:

• GnRH (FSH-RH i LH-RH) - gonadoliberyna wydzielana przez podwzgórze
• FSH (folikulostymulina) - produkowana przez przysadkÄ™
• LH (hormon luteinizujacy) - produkowana przez przysadkÄ™
• Poziom tych hormonów kontrolujÄ… estrogeny wydzielane przez pÄ™cherzyk, a potem ciaÅ‚ko żóÅ‚te. Podczas owulacji poziom FSH ulega zahamowaniu, za to poziom LH podwyższa siÄ™, dziÄ™ki czemu pÄ™ka pÄ™cherzyk Graafa i uwalnia siÄ™ gotowa do zapÅ‚odnienia komórka jajowa.

ZakÅ‚ócenie tego procesu powoduje opisywane zaburzenia owulacji.

Objawy zaburzeń

• nieregularne cykle
• dÅ‚ugie cykle
• brak miesiÄ…czki, chociaż owulacja może nie wystÄ™pować również u kobiet regularnie miesiÄ…czkujÄ…cych
• nasilenie fizycznych dolegliwoÅ›ci PMS-u, czyli zespoÅ‚u napiÄ™cia przedmiesiÄ…czkowego - nabrzmiaÅ‚e, obolaÅ‚e piersi, bóle podbrzusza, uczucie zmÄ™czenia i przygnÄ™bienia

Owulacja przebiega w organizmie kobiety przeważnie bezobjawowo. Tylko niektóre panie rozpoznajÄ… ten moment, czujÄ…c ból w okolicy podbrzusza. Dlatego nieÅ‚atwo jest zauważyć braku owulacji.

Diagnoza
Ocena owulacji jest jednym z podstawowych badań w leczeniu niepłodności. Obecność jajeczkowania potwierdza się seryjnymi badaniami USG w kolejnych dniach cyklu miesiączkowego, obserwacją wzrostu pęcherzyka dominującego z jednoczesną obserwacją jakości śluzu.
Możliwa jest także samodzielna obserwacja wystÄ™powania cykli owulacyjnych poprzez obserwacjÄ™ iloÅ›ci i jakoÅ›ci Å›luzu przez pacjentkÄ™, wykonywanie pomiarów temperatury ciaÅ‚a lub wykonywanie testów owulacyjnych. Obserwacje takie najlepiej jest prowadzić równolegle do badaÅ„ USG w celu potwierdzenia owulacji.
Podstawowym badaniem przy zaburzeniach owulacji jest sprawdzenie stężenia w surowicy krwi nastÄ™pujÄ…cych hormonów: FSH, LH, estradiolu i prolaktyny (w 2-6 dniu cyklu miesiÄ…czkowego) oraz monitorowanie cyklu przy pomocy badania USG.
W okreÅ›lonych sytuacjach potrzebne jest też wykluczenie endometriozy, stanów zapalnych i innych.

Leczenie
Po ustaleniu przyczyn braku owulacji można rozpocząć leczenie. Stosowanie leków dla wywoÅ‚ania owulacji wymaga monitorowania ich skutecznoÅ›ci i okreÅ›lenia liczby wzrastajÄ…cych pÄ™cherzyków w podobny sposób, jak przy wykrywaniu zaburzeÅ„ owulacji, bo stosowanie stymulacji jajeczkowania zwiÄ™ksza prawdopodobieÅ„stwo ciąży bliźniaczej do 21 proc., a trojaczej do 4,3 proc. Jeżeli stymuluje siÄ™ jajeczkowanie, to prawdopodobieÅ„stwo ciąży może wzrosnąć dwukrotnie.

Leki

• Humegon, Menogon, Menopur, Metrodin, Pergonal - wpÅ‚ywajÄ… na wzrost i dojrzewanie komórki jajowej
• Biogonadyl, Pregnyl - uruchamiajÄ… procesy jajeczkowania i wspomagajÄ… funkcje ciaÅ‚ka żóÅ‚tego
• Clomifen, Clomid, Clostilbegyt - wywoÅ‚ujÄ… wydzielanie gonadotropin przysadkowych
• Przy nadmiernym wydzielaniu prolaktyny stosowane sÄ… pochodne bromokryptyny, a w niewydolnoÅ›ci ciaÅ‚ka żóÅ‚tego leki wywoÅ‚ujÄ…ce zmiany w bÅ‚onie Å›luzowej macicy, umożliwiajÄ…ce zagnieżdżenie siÄ™ jaja - Progesteron, Duphaston