Przebieg zapłodnienia

W innych artykułach w serwisie omówiliśmy tworzenie jajeczek, cykl miesiączkowy i kolejne etapy poprzedzające zapłodnienie. Przyjrzyjmy się tym razem, jak do niego dochodzi w optymalnych warunkach.

Dojrzała komórka jajowa, która została uwolniona z pęcherzyka Graafa zostaje wychwycona przez palczaste wypustki lejka jajowodu. Jajowód wyścielony jest nabłonkiem migawkowym. Ruch rzęsek tego nabłonka powoduje przesuwanie się komórki jajowej wzdłuż jajowodu w kierunku macicy. Droga ta trwa kilka dni.
Komórka jajowa musi zostać zapłodniona w górnej części jajowodu, gdyż musi być wystarczająco dużo czasu na podziały komórkowe powstałej zygoty i wytworzenie blastocysty, zdolnej do implantacji w macicy. W związku z tym plemnik ma około 24 godzin na wniknięcie do komórki jajowej, licząc od momentu uwolnienia jaja z pęcherzyka. Licząc od momentu wytrysku, plemniki mogą dotrzeć do jajowodu w ciągu kilku godzin. Czas życia plemników w drogach rodnych kobiety wynosi około 72 godzin. Największa szansa na zapłodnienie i w konsekwencji zajście w ciążę jest wówczas, gdy plemniki znajdują się już w jajowodzie w momencie nastąpienia owulacji.

Plemniki otaczają komórkę jajową i za pomocą enzymów zawartych w akrosomach rozpuszczają osłonkę przejrzystą, która otacza jajo. Do rozpuszczenia tej osłonki potrzebnych jest około 5 tysięcy plemników. Gdy jeden z plemników przeniknie do wnętrza komórki jajowej, jej powierzchnia staje się nieprzepuszczalna dla innych plemników. Wniknięcie plemnika do wnętrza jaja nazywa się zaplemnieniem. Do zapłodnienia dochodzi w momencie zlania się jąder obu gamet, w wyniku czego powstaje zygota, która jest początkiem życia nowego organizmu.

Nowo powstała zygota zaczyna się dzielić mitotycznie i w konsekwencji dochodzi do wytworzenia stadium zwanego blastulą. Procesy te zachodzą w czasie wędrówki do macicy i trwają około 6-7 dni, po czym następuje implantacja zarodka w błonie śluzowej macicy. Komórki zarodka wytwarzają błony płodowe - najpierw owodnię, potem omocznię i na końcu kosmówkę. Palczaste wyrostki kosmówki, zwane kosmkami, wrastają głęboko w ścianę macicy. W ten sposób powstaje łożysko, które jest wspólnym wytworem zarodka i ściany macicy.

Niedługo po implantacji, w organizmie kobiety zaczyna gwałtownie wzrastać poziom hormonu b-gonadotropiny kosmówkowej (hCG). To właśnie on wykrywany jest przez testy ciążowe lub badanie krwi. B-gonadotropina kosmówkowa ma decydujące znaczenie dla implantacji i utrzymania ciąży. Przy niskim jej stężeniu dochodzi do poronienia.
Wszystkie hormony produkowane przez łożysko wpływają na metabolizm matki w taki sposób, by płód miał dostarczaną wystarczającą ilość substancji odżywczych. W przypadku zapłodnienia i ciąży, ciałko żółte przekształca się w ciałko ciążowe i ropoczyna się dalszy rozwój zarodka, a potem płodu.