Ankieta

Co w serwisie nieplodnosc.pl wymaga poprawy?:

Newsletter




  • Czytano nas:
    5 320 537 razy;
  • Zarejestrowanych:
    701 użytkowników;
  • Online: 233 osoby
    (0 zalogowanych);

Niedrożne jajowody a ciąża – objawy, przyczyny, leczenie

14-12-2010 - 10:33

Na czym polega niedrożność jajowodów?
Niedrożność jajowodów dotyczy blisko 40% kobiet mających problemy z niepłodnością. Aby zrozumieć na czym polega niedrożność jajowodów, trzeba wiedzieć czym jest jajowód. Jajowody to dwie cienkie „rurki”, po jednym z każdej strony macicy. Pomagają one doprowadzić dojrzałe komórki jajowe z jajnika do macicy.

Jajowód to rurka o długości 15-20 cm i o niewielkim przekroju. Bliżej jajnika jest nieco szerszy, ale w miejscu, gdzie jajowód przechodzi przez ścianę macicy, ma zaledwie pół milimetra średnicy. Ta średnica jest niezwykle istotna, bo nawet niewielkie jej zmniejszenie może stanowić barierę nie do pokonania dla komórki jajowej. A wtedy zajście w ciąże jest niemożliwe.

Niedrożne jajowody a płodność?

Każdego miesiąca, kiedy występuje owulacja, z jajnika zostaje zwolniona komórka jajowa. Przemieszcza się przez jajowodowy aż do macicy. Jeśli doszło w tym czasie do zbliżenia seksualnego nasienie partnera również odbywa swoją podróż w ciele kobiety – zostaje wprowadzone przez szyjkę macicy i przez macicę i jajowód wędruje do komórki jajowej. Najczęściej zapłodnienie odbywa się jeszcze w jajowodzie, zanim komórka jajowa (oocyt) dotrze do macicy.

Jeśli jedno lub oba jajowody są zablokowane, zarówno komórka jajowa ma uniemożliwioną drogę do macicy, a także nasienie nie może dotrzeć do komórki, co zapobiega zapłodnieniu i ciąży. Może się zaś tak zdarzyć, że mniejsze od komórki jajowej plemniki przedostaną się przez zwężenie jajowodu i dojdzie do zapłodnienia, ale zapłodniona komórka uwięźnie, osiądzie w ścianie jajowodu i tu zacznie się rozwijać. Ciąża jajowodowa (jeden z rodzajów ciąży pozamacicznej) nie ma szans na utrzymanie się, natomiast jej skutkiem może być pęknięcie jajowodu, jego nieodwracalne zniszczenie i krwotok wewnętrzny. By do tego nie dopuścić, rozwijającą się ciążę pozamaciczną trzeba usunąć wraz z jajowodem. Nie wyklucza to szans na macierzyństwo, bo w odwodzie zostaje drugi jajowód.

Czym jest wodniak jajowodu?

Jest to szczególny rodzaj zablokowanych jajowodów. Występuje gdy zablokowane jajowody w celu rozszerzenia (zwiększenia średnicy) napełniają się płynem. Płyn ten blokuje komórki jajowe i plemniki i uniemożliwia zapłodnienie.

Czy można zajść w ciąże z niedrożnym jajowodem?

Jeśli tylko jeden jajowód jest zablokowany, a drugi działa poprawnie osiągniecie ciąży naturalnie jest możliwe. Zależy to jednak od tego czy jajniki funkcjonują prawidłowo, a także od tego co było powodem zablokowania pierwszego jajowodu.

Objawy

W przeciwieństwie do braku owulacji, gdzie nieregularne cykle mogą wskazywać na problem, niedrożne jajowody rzadko maja wyczuwalne czy widzialne objawy. Szczególny rodzaj – wodniak jajowodów – może powodować ból podbrzusza i nietypowe upławy, ale nie każda kobieta będzie miała takie objawy. Niektóre następstwa niedrożnych jajowodów mogą wskazywać na ich występowanie. Przykładowo endometrioza i zapalenie miednicy mniejszej może powodować bolesne miesiączki i bóle podczas zbliżenia seksualnego. Ale te objawy nie zawsze wskazują na niedrożność jajowodów.

Przyczyny

Najczęstsza przyczyną zablokowanych jajowodów jest zapalanie narządów miednicy mniejszej. Jest ona natomiast najczęściej wynikiem chorób przenoszonych droga płciową, ale nie zawsze. Nawet jeśli zapalenie to zostanie wyleczone, historia zapalenia zwiększa ryzyko zablokowania jajowodów.

Inne potencjalne przyczyny niedrożności jajowodów:

  • aktualne lub przebyte zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową, zwłaszcza chlamydia
  • historia infekcji dróg moczowych spowodowanych przez aborcje i poronienia
  • historia pęknięcia wyrostka robaczkowego
  • historia chirurgii jamy brzusznej
  • poprzednie ciąże pozamacicznej
  • operacje  z udziałem jajowodów
  • endometrioza

Rozpoznanie
Jeśli ginekolog podejrzewa niedrożność jajowodów, wykonuje USG przezpochwowe. Może też zlecić badanie HSG - podaje się przez pochwę i szyjkę macicy kontrast, a potem robi 3-4 zdjęcia RTG: gdy kontrast jest w macicy, gdy jest w jajowodach i gdy z nich wypływa do jamy brzusznej. Jeśli kontrast nie wypływa, potwierdza się niedrożność jajowodów. Przed badaniem HSG trzeba wykonać cytologię i posiew z szyjki macicy. HSG można też wykonać, zastępując aparat rentgenowski aparatem USG, jednak dokładniejsze jest badanie z użyciem RTG. Czasem wykonuje się też diagnostyczną laparoskopię. Po wprowadzeniu przez małe nacięcia na brzuchu narzędzi i zaaplikowaniu do jajowodów błękitu metylowego, lekarz sprawdza, czy ten odczynnik przepływa przez jajowody i wypływa z nich do jamy brzusznej. Profilaktycznie można wykonać badanie krwi na obecność przeciwciał chlamydii (co oznaczałoby zakażenie w przeszłości).

Leczenie

Jeśli masz choć jeden drożny i zdrowy jajowód – masz szanse na ciąże bez większej pomocy lekarskiej. Lekarz może jedynie podać leki, które zwiększą szanse owulacji po stronie zdrowego jajowodu. Jednak nie pomoże to przy zablokowaniu obu jajowodów. W niektórych przypadkach pomocna jest chirurgia laparoskopowa. Zabieg może udrożnić jajowody lub usunąć blizny, które są tego przyczyną. Niestety, leczenie to nie zawsze działa. Szansa sukcesu zależy od wieku kobiety (im wcześniej tym lepiej), lokalizacji i rozmiaru blokady oraz jej przyczyn.

Jeśli masz tylko kilka niedużych zrostów to perspektywy na zajście w ciąże są dobre. Jeśli tylko jajowody są zdrowe masz 20 do 40% szans na zajście w ciążę po wykonaniu zabiegu. W przypadku ciężkich zrostów i blizn między jajnikami i jajowodami lub gdy zdiagnozowano wodniaka jajowodów, operacja może nie być dobrym rozwiązaniem. Ponadto, jeśli są jakieś problemy niepłodności po stronie męskiej, można w ogóle pominąć operację – w tych przypadkach leczenie in vitro jest najlepszym rozwiązaniem i często jedyną szansą na potomstwo. Trzeba również pamiętać, że ryzyko wystąpienia ciąży pozamacicznej zwiększa się po wykonaniu zabiegu w leczeniu niedrożności jajowodów. W przypadku zajścia w ciąże konieczne jest aby lekarz dokładnie monitorował cały jej przebieg.

Logowanie