Męska niepodność - ponadstandardowe procedury i testy

Kontynujemy temat leczenia męskiej niepłodności. Tym razem skupimy się na ponadstandardowych procedurach i testach stosowanych w diagnostyce tego schorzenia. Są one częścią opisywanych przez nas rekomendacji dotyczących leczenia niepłodności.

Ocena endokrynologiczna
Nieprawidłowości hormonalne dotyczące funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-jądra są dobrze rozpoznawalne, chociaż bardzo rzadko są przyczyną męskiej niepłodności (około 1 proc.). Zaburzenia endokrynologiczne są wyjątkowo rzadkie u mężczyzn z prawidłowymi parametrami nasienia.
Ocena endokrynologiczna powinna być przeprowadzona, jeśli stwierdza się:

• nieprawidłowe badanie nasienia, szczególnie kiedy koncentracja plemników jest mniejsza niż 10 mln/ml
• występuje osłabienie funkcji seksualnych
• objawy kliniczne sugerują specyficzną endokrynopatię
• małą objętość lub brak ejakulatu

Wstępna ocena endokrynologiczna powinna zawierać co najmniej badanie stężenie testosteronu i FSH w surowicy.

Poejakulacyjne badanie moczu
Mała objętość lub brak ejakulatu sugeruje:

• wytrysk wsteczny
• brak ejakulacji
• obstrukcję nasieniowodu
• hypogonadyzm
• wrodzony brak nasieniowodów  (CBAVD)

Aby zdiagnozować wytrysk wsteczny, należy wykonać poejakujacyjne badanie moczu każdemu mężczyźnie, którego ilość ejakulatu jest mniejsza niż 1ml i który nie ma diagnozy hypogonadyzmu lub CBAVD. Ważne jest, aby się upewnić, czy mała objętość ejakulatu nie jest spowodowana nieprawidłowym lub niecałkowitym zebraniem nasienia lub też zbyt krótkim okresem abstynencji płciowej (mniej niż jeden dzień).
Poejakulacyjne badanie moczu wykonuje się przez wirowanie moczu przez 10 min na minimum 300g. i oglądanie osadu pod mikroskopem w powiększeniu 400-krotnym. Obecność jakiegokolwiek plemnika w tym badaniu u pacjenta z azoospermią lub aspermią sugeruje obecność ejakulacji wstecznej.

Ultrasonografia transrektalna (TRUS)
Prawidłwe pęcherzyki nasienne są mniejsze niż 1,5 cm. Ich poszerzenie (lub poszerzenie przewodów wyprowadzających nasienie) sugeruje obecność całkowitej lub częściowej obstrukcji dróg wyprowadzających nasienie. Pacjenci z całkowitą obstrukcją produkują nasienie w małej objętości, fruktozo-negatywne, kwaśne i azoospermiczne.
Ultrasonografia transrektalna jest wskazana u azoospermicznych pacjentów z wyczuwalnymi w dotyku nasieniowodami i niską objętością ejakulatu, w celu ustalenia czy drogi wyprowadzające nasienie są drożne.

Ultrasonografia moszny
Większość patologii moszny jest dostępnych badaniu dotykowemu (palpacyjnemu). Wliczając w to żylaki powrózka nasiennego, wodniaki powrózka nasiennego, brak nasieniowodów, zwłóknienie najądrzy czy guzy jader.
Ultrasonografia moszny jest więc wskazana u tych pacjentów, u których badanie fizykalne moszny jest trudne lub wątpliwe lub u których podejrzewa się guzy jąder.