Gonal w leczeniu niepłodności

Do najczęściej używanych i przepisywanych leków w leczeniu niepłodności należy Gonal. Stosuje się go w przypadku braku jajeczkowania, w celu stymulacji jajników oraz u kobiet ze znacznym niedoborem hormonu luteinizującego. Przyjrzyjmy się bliżej temu preparatowi.

Gonal jest dostępny w postaci bądź roztworu do wstrzyknięć w napełnianych fabrycznie wstrzykiwaczach, bądź w postaci proszku i rozpuszczalnika, z których przygotowuje się roztwór do wstrzyknięć.
Składnikiem czynnym Gonalu jest folitropina alfa. Stanowi kopię naturalnego hormonu FSH (folitropiny) i otrzymuje się ją metodą inżynierii genetycznej poprzez „technikę rekombinacji DNA”.
W organizmie FSH reguluje funkcje związane z reprodukcją. U kobiet hormon ten stymuluje wytwarzanie komórek jajowych i dojrzewanie pęcherzyków, a u mężczyzn - produkcję nasienia przez jądra (podawany łącznie z hCG pobudza spermatogenezę).

Wskazania

• brak jajeczkowania u kobiet, u których nie występuje odpowiedź na leczenie cytrynianem klomifenu (innym lekiem, który stymuluje owulację)
• zespół policystycznych jajników
• stymulacja owulacji w ramach technik rozrodu wspomaganego (zapłodnienie pozaustrojowe, dojajowodowe podanie gamet oraz dojajowodowe podanie zygoty)
• w połączeniu z hormonem lutenizującym (LH): stymulacja wzrostu pęcherzyków u kobiet z poważnym niedoborem LH i FSH
• w połączeniu z ludzką gonadotropiną łożyskową (hCG): stymulacja spermatogenezy u mężczyzn z wrodzoną lub nabytą hipogonadotropową niedoczynnością gonad

Przeciwwskazania

• nadwrażliwość na folitropinę lub inne składniki preparatu
• guzy podwzgórza lub przysadki mózgowej
• u mężczyzn nie stosować w pierwotnej niewydolności jąder

U kobiet nie należy dodatkowo stosować Gonalu w przypadku powiększenia jajników lub torbieli jajnika niewywołanych zespołem policystycznych jajników, krwotoków z dróg rodnych o niewyjaśnionej etiologii, raka jajników, macicy lub piersi, pierwotnej niewydolności jajników, wadach rozwojowych narządów płciowych oraz włókniakomięśniaków macicy uniemożliwiających rozwój ciąży

Dawkowanie
Preparat Gonal jest dostępny wyłącznie na receptę leczenie nim powinien prowadzić lekarz posiadający doświadczenie.
Gonal podaje się podskórnie w formie zastrzyku. W przypadku używania proszku należy go wymieszać z dołączonym rozpuszczalnikiem bezpośrednio przed użyciem, a w jednej fiolce rozpuszczalnika można w razie potrzeby rozpuścić zawartość więcej niż jednej fiolki proszku. Pacjentka lub jej partner mogą po odpowiednim przeszkoleniu samodzielnie wykonywać wstrzyknięcie podskórne preparatu. Dawka i częstość podawania Gonalu zależy od wskazań co do jego zastosowania oraz odpowiedzi organizmu pacjenta na leczenie.

Przeciwwskazania
Gonalu nie należy podawać osobom, u których może występować nadwrażliwość na folitropinę alfa, FSH lub jakikolwiek inny składnik preparatu, jak również pacjentom z nowotworami przysadki, podwzgórza, piersi, macicy lub jajników. Nie należy go także stosować w sytuacjach, gdy nie można uzyskać skutecznej odpowiedzi na leczenie (np. u pacjentek z pierwotną niewydolnością jajników lub u pacjentów z pierwotną niewydolnością jąder).
U kobiet nie należy go stosować w przypadku powiększenia jajników lub torbieli, które nie są związane z zespołem policystycznych jajników, a także w przypadku krwawienia z pochwy.

Niepożądane efekty
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi (obserwowanymi u 1 pacjenta na 10) jest torbielowatość jajników, reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia (ból, zaczerwienienie, zasinienie, obrzęk, podrażnienie), a także bóle głowy.
U kobiet często obserwowano: ból brzucha, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, skurcze, wzdęcia brzucha), łagodny lub umiarkowany, rzadziej ciężki zespół nadmiernej stymulacji jajników (OHSS)
U mężczyzn często może wystąpić: ginekomastia, trądzik, zwiększenie masy ciała, a bardzo rzadko: powikłania zakrzepowo-zatorowe i łagodne reakcje alergiczne o charakterze uogólnionym (rumień, wysypka, obrzęk twarzy).
Leczenie gonadotropinami może zwiększać ryzyko: ciąży mnogiej, ciąży pozamacicznej, poronienia, niedonoszenia ciąży lub powikłań zakrzepowo-zatorowych u kobiet ze stwierdzonymi czynnikami ryzyka (dane pozyskiwane są z wywiadu i wywiadu rodzinnego).

Interakcje
Stosowanie innych leków indukujących owulację (m.in. hCG, cytrynian klomifenu) powoduje nasilenie działania preparatu. Jednoczesne stosowanie z agonistami lub antagonistami gonadoliberyny może wymagać zwiększenia dawki preparatu.

Uwagi
Pierwsze podanie preparatu powinno być wykonane pod ścisłą kontrolą medyczną. W trakcie leczenia należy regularnie monitorować odpowiedź jajników poprzez oznaczanie stężenia estradiolu w surowicy krwi oraz badanie ultrasonograficznie.

Cena
Zależy od wielu czynników, w tym dawki. Przykładowo:
Gonal F 75 j.m. (ampułkostrzykawka z rozpuszczalnikiem) kosztuje 80-100 zł
Gonal F 450 j.m. (ampułkostrzykawka półautomatyczna) kosztuje 600-800 zł
Gonal F 900 j.m. (ampułkostrzykawka półautomatyczna) kosztuje 1000-1500 zł

Do tego dochodzą różnice w marżach, dlatego warto poszukać Gonalu w kilku miejscach i porównać ceny.