Endometrioza wywołana jest obecnością ognisk endometrium położonych poza jamą macicy. Ogniska endometriozy położone są najczęściej na powierzchni otrzewnej miednicy mniejszej i jajnikach, rzadziej na powierzchni jajowodów, w pochwie, drogach moczowych czy przewodzie pokarmowym.
Płodność kobiet, u których stwierdzono endometriozę jest mniejsza w porównaniu do kobiet zdrowych, ale jej obecność nie wyklucza spontanicznego zajścia w ciążę.
Czynnikami odpowiedzialnymi za zmniejszenie płodności przy endomertiozie są:
Diagnostyka
1. Objawy kliniczne - bóle w dole brzucha, bolesne miesiączkowanie, bolesne stosunki płciowe niepłodność.
2. Badanie ginekologiczne - bolesne badanie ginekologiczne, ograniczona ruchliwość i tyłozgięcie macicy, obecność zmian w przydatkach, zgrubienia i nierówności w sklepieniach pochwy.
3. Ultrasonografia - pomocna w ocenie jajników i podjęciu podejrzenia obecności torbieli endometrialnych i określeniu ich wielkości.
4. Laparoskopia - w połączeniu z badaniem histopatologicznym, laparoskopia jest metodą z wyboru w diagnostyce endometriozy zlokalizowanej w miednicy mniejszej. Pozwala również na określenie stopnia klinicznego zaawansowania choroby. Laparoskopia powinna być wykonywana jedynie u pacjentek z objawami klinicznymi lub podmiotowymi choroby.
5. Diagnostyka biochemiczna - nie ma większego znaczenia z powodu braku specyficznego markera biochemicznego endometriozy. U kobiet z endometriozą mogą występować podwyższone stężenia Ca–125 w surowicy krwi.
Leczenie
1. Chirurgiczne
U pacjentek z endometriozą w minimalnym i małym stopniu zaawansowania usunięcie ognisk endometriozy sprawia, że pojawia się jedna dodatkowa ciąża na 12 wykonanych zabiegów. Leczenie chirurgiczne endometriozy w średnim i ciężkim stopniu zaawansowania również wydaje się poprawiać płodność. W związku z tym należy rozważyć leczenie chirurgiczne endometriozy po dokładnej analizie wskazań i potencjalnych korzyści. Do leczenia chirurgicznego nie należy natomiast kwalifikować pacjentek z torbielami poniżej 3 cm ponieważ zabieg zmniejsza rezerwę jajnikową nie zwiększając szansy na ciążę.
2. Farmakologiczne
Nie ma wiarygodnych dowodów, że leczenie farmakologiczne endometriozy poprawia płodność. W kontrolowanych badaniach randomizowanych nie potwierdzono skuteczności leczenia endometriozy gestagenami, danazolem czy analogami Gn-RH w aspekcie poprawy płodności. W związku z tym u kobiet starających się o dziecko terapia ta nie powinna być stosowana.
3. Metody rozrodu wspomaganego medycznie
W leczeniu niepłodności z towarzyszącą endometriozą w badaniach prospektywnych wykazano, że skutecznymi sposobami leczenia poprawiającymi płodność są:
- Farmakologiczna stymulacja jajeczkowania i inseminacja domaciczna. Wskazania:
- Zapłodnienie pozaustrojowe. Wskazania:
O endometriozie piszemy też w innych tekstach, np.
Sposoby leczenia endometriozy oraz stosowane lekarstwa
Endometrioza - czym jest i jak się ją leczy
Tekst powstał na podstawie rekomendacji dotyczących leczenia niepłodności, opublikowanych na stronie Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu
Link do rekomandacji dotyczącej endometriozy
Link do listy rekomendacji
Dodaj komentarz